ISSN: 1300-0365
Dil: Türkçe
|
|
|
Xv. Yüzyılda Anadolu’da Şaşılık Nedenleri Ve Tedavisine Ilişkin Bilinenler
Dr. H. Kadircan KESKİNBORA,a Dr. Münevver YEŞİLLİb
aDeontoloji ve Tıp Tarihi AD, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, İSTANBULbGöz Hastalıkları AD, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, MERSİN
XV. Yüzyıl ilk yarısında Anadolu’da yaşamış bir hekimin göz hastalıkları üzerine yazdığı kitabından şaşılık nedenleri ve tedavisiyle ilgili saptamalarını değerlendirmek.
1437-1438 yıllarında Muhammed bin Mahmud-ı Şirvâni adlı hekim göz hastalıkları ve tedavileri konusunda “Mürşid” adlı eseri yazmıştır. Bu el yazması eserin, Manisa nüshasının II. Kitabının XV. Bâbının 5. faslında anlatılan “Havelün sebeplerin ve hem ilaçların bildürür” (şaşılığın nedenleri ve ilaçlarının tanımı) konusu incelendi.
Şirvâni, şaşılığı “doğurduklarında olmuş” yâni doğumsal ve “büyüklerde olan” şeklinde iki ana gruba ayırmaktadır. Şiddetli baş ağrısı, febril konvülsiyon, soğuk algınlığı, epilepsi, menenjit, hidrops, göz kararması, baş dönmesi ve buna benzer bir çok hastalığın şaşılığa neden olacağını anlatmaktadır. ‘Doğumsal’ şaşıya ilacın yarar sağlamayacağını ifade etmektedir.
Şirvanî’ nin şaşılığı doğumsal ve edinsel iki ana gruba ayırması, bu iki şaşılık türünü birbirinden ayıran farklılıkların o dönemde biliniyor olduğunu göstermektedir. Şaşılık etyolojisi nedenleri konusunda, çok sayıda hastalık, kas ve sinirlere ait gevşeme, ödem, spazm gibi günümüzde bile tam çözülememiş nedenler hakkında bilgi sahibi olunması dikkat çekicidir.Anahtar Kelimeler: Şaşılık, etiyoloji, tıp tarihi, XV. Yüzyıl, orta çağTurkiye Klinikleri J Ophthalmol 2006, 15:68-71
|
|
|
|
|
