ISSN: 1300-0365
Dil: Türkçe
|
|
|
Yaşa Bağlı Maküla Dejenerasyonu Etiyopatogenezinde Oksidatif Stres Ve Antioksidanların Rolü
Dr. Özlem YENİCE,a Dr. Sezen ÇAKIR,a Dr. Haluk KAZOKOĞLUa
aGöz Hastalıkları AD, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, İSTANBUL
Son yıllarda yaşa bağlı maküla dejenerasyonu (YBMD)’nin patogenezinde oksidatif stresin önemli rol oynadığı bildirilmektedir. Retina oksidatif strese hassastır. Göz için güneş ışığına maruz kalma en önemli oksijen radikali oluşma nedenidir. Retina vücuttaki metabolik aktivitesi en yüksek dokulardan biridir ve önemli bir oksijen radikali oluşum yeridir. Reaktif oksijen medyatörleri (ROM), hücresel metabolizmanın veya fotokimyasal reaksiyonların sonucunda meydana gelebilir. Bu anlamda retina reaktif oksijen türlerinin oluşumu için uygun bir ortam teşkil eder. Öncelikle, retinadaki oksijen tüketimi diğer bütün dokulardan daha fazladır. İkinci olarak retina yüksek oranda ışınlanmaya uğrayan bir dokudur. Üçüncü olarak fotoreseptör dış segment zarları kolaylıkla okside olup hücreye zararlı zincir reaksiyonu meydana getirebilecek şekilde poliansatüre yağ asitlerinden zengin bir yapıya sahiptir. Dördüncü olarak nörosensöriyel retina ve retina pigment epiteli (RPE), yüksek miktarda ışığa duyarlı maddeler içermektedir. Ayrıca bunlara ilave olarak RPE’deki fagositozun kendisi de ROM oluşumu ile sonuçlanabilen oksidatif bir olaydır. Yaşlanma için en yaygın hipotez, serbest radikallere bağlı hücrelerde oksidatif hasar gelişmesidir. Bu hipoteze göre, serbest radikalleri parçalayan enzimler (süperoksitler ve peroksitler gibi) yaşa bağlı hasardan hücreleri korurlar. Zamanla oksidatif stresin birikimiyle geriye dönüşümsüz doku hasarı oluşur ve yaşlılığın fenotipik değişiklikleri görülür. Genetik veya çevresel faktörler gibi risk faktörleri varlığında oksidatif stres patolojik değişikliklerle sonuçlanır. Retinada oksidasyondan korunmak için antioksidan savunma mekanizmaları mevcuttur. Serbest radikalleri ve peroksitleri parçalayan retina pigment epitelinin, katalaz ve süperoksit dismutaz gibi enzimleri ayrıca antioksidan vitamin olarak askorbik asit (vitamin C), α-tokoferol (vitamin E) ve karotenoidleri (lutein ve zeoksantin) içerdiği bilinmektedir.
Bu derlemede, tüm bu mekanizmaların özetlenmesi ve son yıllarda vitaminler ve YBMD hakkındaki yayınların sunulması amaçlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Maküla dejenerasyonu; antioksidanlar; vitaminlerTurkiye Klinikleri J Ophthalmol 2007, 16:114-121
|
|
|
|
|
